POLONYA’DAN KLASİKLER

Agata Szymczewska, keman
Londra’daki The Times gazetesi Agata Szymczewska ile ilgili şöyle yazdı: “Yaşına göre olağanüstü bir ciddiyet, sakinlik ve müzikal bilgelikle çalıyor; zaman zaman ateşli genç bir Ida Haendel gibi tınlıyor. Uluslararası alanda tanınan en seçkin Polonyalı kemancılar grubuna mensup.”
Sanatçı, Poznań’da düzenlenen 13. Uluslararası Henryk Wieniawski Keman Yarışması’nda Birincilik Ödülü, Altın Madalya ve Seyirci Ödülü’nü kazandı. New York’taki Carnegie Hall, Chicago Symphony Hall, Washington’daki Kennedy Center, Londra’daki Wigmore Hall, Paris’teki Théatre des Champs-Élysées, Amsterdam’daki Concertgebouw, Barselona’daki Palau de la Musica ve Berlin Filarmoni Orkestrası da dâhil olmak üzere birçok ünlü konser salonunda defalarca sahne aldı.
S. Ozawa, Sir N. Marriner, R. Muti, A. Boreyko, M. Vengerov, K. Penderecki, J. Axelrod, J. Maksymiuk, J. Kasprzyk, K. Urbański, M. Nesterowicz, A. Wit, J. Krenz gibi en seçkin şeflerin yönetiminde konserler verdi ve O. Vanska yönetimindeki Londra Filarmoni Orkestrası ile Royal Festival Hall’da sahne aldı.
Oda müziği de sanatçının kariyerinin önemli bir parçasını oluşturuyor ve bu sayede K. Zimerman, M. Argerich, I. Levit, A. Mutter, G. Kremer, M. Vengerov, M. Maisky ve Y. Bashmet gibi birçok seçkin müzisyenle konserler verdi.
Agata Szymczewska, 2014 yılından beri ünlü Karol Szymanowski Quartet’in başkemancısıdır ve 2021 yılından itibaren ünlü Adam Bałdych de dâhil olmak üzere caz müzisyenleriyle de sahne almıştır.
2009 Londra Müzik Ustaları Ödülü, Polityka Pasaport Ödülü, Klasik Müzik kategorisinde TVP Kültür Ödülü ve dört Fryderyk Ödülü sahibi olan sanatçının kayıt kariyerinde, Deutsche Grammophon, Sony Music, Universal Music ve daha birçok plak şirketi tarafından yayınlanan bir düzineden fazla CD ve DVD bulunmaktadır.
Sanatçı, Hannover Müzik ve Tiyatro Yüksekokulu’ndan Prof. Krzysztof Węgrzyn’in sınıfından ve Poznań Müzik Akademisi’nden Prof. Bartosz Bryła’nın sınıfından mezun olmuştur. Şu anda Varşova’daki Fryderyk Chopin Müzik Üniversitesi’nde keman profesörüdür. Haziran 2023’te Poznań’daki Henryk Wieniawski Müzik Derneği Başkanlığı görevini üstlenmiştir.
Agata Szymczewska, Anne-Sophie Mutter’in izniyle temin edilen Nicolo Gagliano yapımı (1755) bir keman çalıyor.

Wojciech Szymczewski, piyano
Alanında önde gelen piyano öğretmenlerinin verdiği ustalık sınıflarına katılarak piyano çalma becerilerini geliştirdi.
2008-2018 yılları arasında Bartosz Kołaczkowski ile birlikte bir piyano ikilisi kurdu ve bu ikiliyle 2014’te Padova’daki (İtalya) 12. Padova Uluslararası Yarışması’nda ve 2015’te New York’taki (ABD) Bradshaw & Buono Uluslararası Piyano Yarışması’nda birincilik ödülü gibi başarılar elde etti.
Aralık 2014’te ikili İtalya’da (Padua, Abano, Venedik) bir konser turnesine çıktı ve 17 Mayıs 2015’te New York’taki Carnegie Hall’da ilk kez sahne aldı. Wojciech Szymczewski, kız kardeşi kemancı Agata Szymczewska ile birkaç yıldır düzenli olarak birlikte sahne alıyor. Varşova’daki Kraliyet Sarayı, Krakow Operası, Łańcut ve Nałęczów festivalleri ve UNICEF “Suriye için Polonyalı Sanatçılar” Galası gibi etkinliklerde performans sergilediler.
2022’de, Polonya Müzik Yayınevi’nin “Chopin’in Ülkesinden Müzik” projesini birlikte hayata geçirerek, keman ve piyano için 30 Polonya minyatürünü kaydettiler. Ayrıca Cremona, Londra, Cardiff ve Lefkoşa dâhil olmak üzere yurt dışında da konserler vererek Polonya müziğini tanıttılar.
Wojciech Szymczewski, 2015 yılında Gdańsk’taki St. Moniuszko Müzik Akademisi’nde çalışmaya başladı ve şu anda Gdańsk-Wrzeszcz Müzik Okulu Kompleksi’nde piyano öğretmeni ve oda müziği piyanisti olarak görev yapmaktadır. Polonya ve yurt dışında çok sayıda yarışma ve festivalde piyano performanslarıyla onlarca ödül ve diploma almıştır.

Program Bilgileri
Henryk Wieniawski – Re-majör Polonez, Op. 4
Henüz 13 yaşındayken taslaklarını kaleme aldığı bu eser, Henryk Wieniawski’nin erken dönem dehasının ve Polonya ulusal kimliğine olan bağlılığının bir kanıtıdır. Müzikal açıdan, Fransız-Belçika keman ekolünün parlak virtüözlüğü ile Polonya’nın soylu saray dansı Polonaise’in vakur duruşunu birleştirir. Eser, kemancının teknik hâkimiyetini en üst düzeyde sergileyen çift sesler ve geniş aralıklı akorlarla örülü görkemli bir açılış sunar.

Ignacy Jan Paderewski – Sol-majör Melodi (Düzenleme: Stanisław Barcewicz)
Aslen Paderewski’nin “Chants du voyageur” (Gezginin Şarkıları) başlıklı piyano döngüsünün bir parçası olan bu eser, dönemin ünlü kemancısı Stanisław Barcewicz tarafından yaylı çalgıların doğasına uyarlanmıştır. Paderewski’nin lirik anlatımı, Polonya’nın bağımsızlık mücadelesiyle özdeşleşen melankolik ama umutlu ruh halini yansıtır. Melodi, kemanın orta kayıtlarında derin bir içsel konuşma gibi başlar ve genişleyen bir şarkı formunda gelişir.

Grażyna Bacewicz – Oberek No. 1
Yüzyılın en önemli kadın besteci-kemancılarından biri olan Grażyna Bacewicz, bu eserinde Polonya halk danslarının en hızlısı olan Oberek’i modern bir neoklasik süzgeçten geçirir. 1949 yılında yazılan bu parça, folklorik ritimleri sofistike bir armonik dille harmanlar. Bacewicz’in kendi kemancılık kariyerinden gelen ustalığı, eserin baş döndürücü hızında ve ritmik aksanlarındaki keskinlikte kendini hissettirir.

Frédéric Chopin – La-minör Mazurka, Op. 67 No. 4
Frédéric Chopin’in piyano için yazdığı bu postüm eseri, Polonya halk müziğinin özü olan “Żal” (derin hüzün ve özlem) kavramının en saf örneklerinden biridir. Fritz Kreisler gibi büyük virtüözlerin düzenlemeleri sayesinde keman repertuvarına giren bu Mazurka, piyanonun perküsif doğasından sıyrılıp, kemanın yay tekniğiyle daha insansı, nefes alan bir melankoliye bürünür.

Henryk Wieniawski – Dudziarz (Gaydacı), Op. 19 No. 2
Wieniawski’nin “İki Karakteristik Mazurka” setinin ikincisi olan bu eser, 19. yüzyıl programlı müziğinin kemandaki en renkli örneklerinden biridir. Besteci, çift sesler ve açık tel kullanımıyla Polonya köy gaydası “duda”nın tınısını taklit ederek, dinleyiciyi bir köy meydanındaki halk eğlencesinin ortasına bırakır. Eser, hem bir karakter betimlemesi hem de müthiş bir yay tekniği egzersizidir.

Karol Szymanowski – “Źródło Aretuzy” (Aretuza Pınarı), Op. 30 No. 1
“Mity” (Mitler) üçlemesinin ilk parçası olan bu şaheser, keman yazısında devrim niteliğindedir. Karol Szymanowski, mitolojik perilerin suyla olan dansını betimlemek için kemanın tınısal sınırlarını zorlayan armonikler ve tremololar kullanır. Eser, empresyonist bir renk paletiyle örülmüş, zamanın ve mekânın ötesinde mistik bir anlatı sunar.

Witold Lutosławski – Anne-Sophie için Ninni (Lullaby for Anne-Sophie)
Witold Lutosławski’nin geç dönemine ait bu zarif minyatür, 1989 yılında Anne-Sophie Mutter için bestelenmiştir. Geleneksel ninnilerin aksine, bu eser huzursuz bir sükûnet ve geceye özgü gizemli bir atmosfer taşır. Bestecinin kendine has “kontrollü aleatorik” yaklaşımından izler taşıyan şeffaf dokusu, kemanın en ince tınılarını kristal bir berraklıkla sunar.

Henryk Wieniawski – Efsane (Legend), Op. 17
Bu parça, Wieniawski’nin gelecekteki eşi Isabella Hampton’ın babasını ikna etmek ve aşkının derinliğini kanıtlamak için yazdığı, müzik tarihindeki en romantik hikâyelerden birine sahiptir. Sol minör tonundaki melankolik anlatımla başlayan eser, ozan gibi hikâye anlatan bir yapıdadır. Orta bölümdeki tutkulu yükselişi ile romantik keman literatürünün önemli bir parçasıdır.

Karol Szymanowski – Ninni (Kołysanka), Op. 52
Szymanowski’nin olgunluk döneminden bir eser olan bu ninni, tonalitenin sınırlarında gezinen mistik ve hipnotik bir yolculuktur. Kemanın sürekli bir “ostinato” (tekrar eden figür) üzerinde süzüldüğü bu eser, geleneksel bir çocuk şarkısından ziyade, insan ruhunun derinliklerine ve rüya âlemine yapılan bir yolculuğu andırır.

Emil Młynarski – Sol Majör Mazur
Polonya Ulusal Operası’nın kurucularından Emil Młynarski, bu Mazur’da dansın aristokratik zarafetiyle halkın enerjisini birleştirir. Polonya keman geleneğinin “parlak stil” (style brillant) özelliklerini taşıyan eser, ritmik esnekliği ve kemancıdan beklediği coşkulu ifade gücüyle dikkat çeker.

Grażyna Bacewicz – Melodi & Ninni
Bacewicz’in bu iki kısa eseri, bestecinin neoklasik dilindeki insani sıcaklığı ve duruluğu sergiler. “Melodi” akıcı ve içten bir kantilena sunarken, “Ninni”, 20. yüzyılın modern tınılarını şefkatli ve huzurlu bir atmosferde eritir. Her iki eser de Bacewicz’in müziğindeki form disiplini ile duygu yoğunluğu arasındaki mükemmel dengeyi gösterir.

Henryk Wieniawski – Obertas, Op. 19 No. 1
Programın son parçası, Polonya’nın en dinamik halk danslarından biri olan Obertas ile yapılıyor. Wieniawski, bu eserde kemanı adeta bir köy düğününde çalınan virtüöz bir çalgı gibi konumlandırır. Hızlı temposu, ani dinamik değişimleri ve neşeli karakteriyle eser, konseri Polonya keman geleneğinin teknik ve ruhsal zaferini ilan ederek noktalar.